రాయలసీమ న్యూస్, హెల్త్ డెస్క్: ఒక బిడ్డకు జన్మనివ్వడం ఏ కుటుంబానికైనా అపారమైన ఆనందాన్ని అందించే క్షణం. అయితే, ప్రసవం తర్వాత తల్లి శారీరకంగానే కాకుండా మానసికంగా కూడా తీవ్రమైన మార్పులకు లోనవుతుంది. హార్మోన్ల హెచ్చుతగ్గులు, కంటినిండా నిద్ర లేకపోవడం, శారీరక అలసట, పసిపాపను చూసుకోవాలనే కొత్త బాధ్యత వంటి అంశాలు ఒక్కసారిగా కొత్త తల్లి మానసిక ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయి.
చాలామంది మహిళల్లో ప్రసవించిన తొలి రోజుల్లో కొద్దిగా మూడ్ స్వింగ్స్, చిన్నపాటి నిరాశ, ఉద్వేగాల్లో మార్పులు కనిపించడం సహజం. దీనిని సాధారణంగా ‘బేబీ బ్లూస్’ అంటారు. సాధారణంగా ఈ స్థితి కొన్ని రోజుల్లోనే తగ్గిపోతుంది. కానీ నిరాశ, ఆందోళన, ఒత్తిడి చాలా వారాల పాటు కొనసాగుతూ, దైనందిన జీవితాన్ని దెబ్బతీస్తే దాన్ని ‘పోస్ట్పార్టమ్ డిప్రెషన్’ లేదా ప్రసవానంతర కుంగుబాటు గా గుర్తించాలి. ఈ పరిస్థితిని సకాలంలో గుర్తించి చికిత్స అందించడం అత్యంత ముఖ్యం.
ప్రసవానంతర కుంగుబాటు సాధారణ ‘బేబీ బ్లూస్’ కంటే తీవ్రమైన మానసిక ఆరోగ్య సమస్యగా వైద్యులు పేర్కొంటున్నారు. ఈ సమస్య లక్షణాలు వారాలు, కొన్నిసార్లు నెలల తరబడి కొనసాగుతాయి. దీని నుంచి బయటపడటానికి వైద్య సహాయం అవసరం అవుతుంది.
నిపుణుల సూచనల ప్రకారం, కొత్త తల్లిలో కనిపించే కొన్ని ముఖ్య లక్షణాలను గమనించడం ద్వారా ఈ సమస్యను త్వరగా గుర్తించవచ్చు.
మొదటిగా, నిరంతర నిరాశ, కారణం లేని ఏడుపు ప్రధాన లక్షణంగా కనిపిస్తుంది. కొత్త తల్లి రోజుల తరబడి బాధగా ఉండటం, చిన్న విషయాలకే లేదా ఎలాంటి కారణం లేకుండా ఏడవడం, ఏ పనిలోనూ ఆనందాన్ని వెతుక్కోలేకపోవడం వంటి లక్షణాలు ఆమెను రోజువారీ పనులకు కూడా దూరం చేస్తాయి.
రెండవది, విపరీతమైన ఆందోళన, భయాందోళనలు. బిడ్డ ఆరోగ్యం గురించి తల్లి ఆందోళన చెందడం సహజమే. అయితే ప్రతి చిన్న విషయానికి అతిగా కంగారు పడటం, ఊపిరి సలపనంత భయం, నెగెటివ్ ఆలోచనలు నిరంతరం వెంటాడటం వంటి పరిస్థితులు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
మూడవది, నిద్ర, ఆకలిలో తీవ్రమైన మార్పులు. ఈ సమస్యతో బాధపడే మహిళలకు అసలు నిద్ర పట్టకపోవడం లేదా ఎప్పుడూ పడుకోవాలనిపించడం జరుగుతుంది. కొందరిలో ఆకలి పూర్తిగా తగ్గిపోతే, మరికొందరిలో అతిగా తినే అలవాటు కనిపిస్తుంది.
నాలుగవది, బిడ్డతో భావోద్వేగ బంధాన్ని ఏర్పరచుకోలేకపోవడం. కొంతమంది తల్లులు తమ సొంత బిడ్డతో ఎమోషనల్ కనెక్ట్ సాధించలేకపోతారు. పాపను ఎత్తుకోవడానికి, లాలించడానికి ఆసక్తి చూపించరు. పైగా ‘నేను మంచి తల్లిని కానేమో’ అనే అపరాధ భావన వారిని లోలోపల మరింత కుంగదీస్తుంది.
ఐదవది, తమను తాము గాయపరుచుకునే ఆలోచనలు. ఇది అత్యంత ప్రమాదకరమైన పరిస్థితిగా వైద్యులు చెబుతున్నారు. మనసులో విపరీతమైన వైరాగ్యం రావడం, జీవితాన్ని ముగించాలనే ఆలోచనలు కలగడం, లేదా బిడ్డకు ఏదైనా హాని చేయాలనే ఆలోచనలు రావడం వంటి సంకేతాలు కనిపిస్తే, ఇది ‘మెంటల్ హెల్త్ ఎమర్జెన్సీ’ కిందకు వస్తుంది. ఇలాంటి సందర్భాల్లో ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే సైకియాట్రిస్ట్ను సంప్రదించడం అవసరం.
ప్రసవానంతర కుంగుబాటు అనేది కేవలం మానసిక బలహీనత కాదు. హార్మోన్ల మార్పులు, శారీరక అలసట, భావోద్వేగ ఒత్తిడి కలిసి తెచ్చే ఆరోగ్య సమస్యగా నిపుణులు వివరిస్తున్నారు. దీనికి కుటుంబ సభ్యుల ఆప్యాయత, అండదండలు, సరైన వైద్యం, కౌన్సిలింగ్, థెరపీ వంటి చర్యలే పరిష్కార మార్గాలు.
ఈ ముప్పు గతంలో డిప్రెషన్ లేదా యాంగ్జైటీ హిస్టరీ ఉన్న మహిళల్లో ఎక్కువగా కనిపించే అవకాశం ఉంది. కుటుంబం, ముఖ్యంగా భర్త నుంచి తగినంత మానసిక మద్దతు లభించనప్పుడు, ఆర్థిక సమస్యలు లేదా కుటుంబ గొడవలు ఉన్నప్పుడు, కాన్పు సమయంలో తీవ్రమైన ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నప్పుడు, కవల పిల్లలు జన్మించి బాధ్యతలు రెట్టింపు అయినప్పుడు ఈ ప్రమాదం మరింత పెరుగుతుందని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు.
నివారణ, ఉపశమనానికి కుటుంబ సభ్యుల పాత్ర కీలకమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. కొత్త తల్లికి కంటినిండా నిద్ర, తగినంత విశ్రాంతి దొరికేలా పాప బాధ్యతలను కుటుంబ సభ్యులు పంచుకోవాలి. ప్రసవం తర్వాత కోల్పోయిన శక్తిని తిరిగి పొందేందుకు పౌష్టికాహారం, సమతుల్య ఆహారం అందించాలి. భావోద్వేగ మద్దతు ఇవ్వడం ద్వారా ఆమె మనసులోని భయాలు, ఆందోళనలను పంచుకునే వాతావరణం కల్పించాలి.
ఈ లక్షణాలు ప్రసవించిన రెండు వారాల తర్వాత కూడా తగ్గకుండా మరింత తీవ్రమైతే, వెంటనే మానసిక నిపుణులను సంప్రదించి కౌన్సిలింగ్ లేదా థెరపీ ద్వారా చికిత్స పొందడం ద్వారా ప్రసవానంతర కుంగుబాటు నుంచి బయటపడవచ్చని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు.
