రాయలసీమ న్యూస్, ఎడ్యుకేషన్ డెస్క్: ప్రపంచ హృదయ దినం సందర్భంగా గుండె ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెంచేందుకు వైద్య నిపుణులు పలు సూచనలు చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ‘నిశ్శబ్ద గుండెపోటు’గా పిలిచే సైలెంట్ మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్ (SMI) ప్రమాదాన్ని తగ్గించేందుకు అధిక రక్తపోటును తప్పనిసరిగా నియంత్రణలో ఉంచాలని సూచిస్తున్నారు.
‘నిశ్శబ్ద గుండెపోటు’ మొత్తం గుండెపోటు కేసుల్లో సుమారు 45 శాతం వరకు ఉంటుందని, ఇది మహిళల కంటే పురుషులను ఎక్కువగా ప్రభావితం చేస్తుందని అధ్యయనాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. ఈ రకమైన గుండెపోటు అధిక రక్తపోటుతో ముడిపడి ఉందని పరిశోధకులు గుర్తించారు. గుండెపోటు ప్రమాదాన్ని పెంచే అత్యంత కీలక కారకం అధిక రక్తపోటు అని వైద్యులు చెబుతున్నారు.
ఆదర్శ రక్తపోటు స్థాయి 90/60mmHg నుంచి 120/80mmHg మధ్యగా పరిగణిస్తారు. 140/90mmHg పైగా ఉంటే అది అధిక రక్తపోటుగా భావిస్తారు. రాజస్థాన్లో 15 నుంచి 49 ఏళ్ల మధ్య వయస్సు గల మహిళల్లో దాదాపు 7 శాతం, పురుషుల్లో 12 శాతం మందికి అధిక రక్తపోటు ఉన్నట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
పొగాకు వినియోగం, మధుమేహం, ఊబకాయం, అధిక కొలెస్ట్రాల్ వంటి ఇతర ప్రమాద కారకాలు కూడా వయసు పెరిగే కొద్దీ పురుషులు, మహిళల్లో నిశ్శబ్ద గుండెపోటు ప్రమాదాన్ని పెంచుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో గుండె ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడంలో మనం తినే ఆహారం, తీసుకునే కేలరీలను ఎలా వినియోగిస్తామనే అంశం కీలకంగా మారింది.
ఆధునిక పట్టణ జీవనశైలిలో శుద్ధి చేసిన పిండి, చక్కెర, ఉప్పు, ట్రాన్స్ ఫ్యాట్ ఎక్కువగా ఉండే, పోషకాలు తక్కువగా ఉండే ఆహారం వినియోగం పెరిగింది. ఇదే సమయంలో చాలా మంది తక్కువ శారీరక కదలికలతో, వ్యాయామం లేకుండా నిశ్చల జీవితాన్ని గడుపుతున్నారు. ఫలితంగా ధమనుల్లో కొవ్వు, కొలెస్ట్రాల్ మరియు ఇతర పదార్థాలు పేరుకుపోయి ఫలకాలు (plaque) ఏర్పడతాయి. ఇవి ధమనుల్లో రక్తప్రసరణను క్రమంగా తగ్గిస్తాయి.
ధమనుల్లో రక్తప్రసరణ తగ్గడం వల్ల ధమనులపై ఒత్తిడి పెరిగి, వాటికి నష్టం కలుగుతుంది. ఈ పరిస్థితిని అథెరోస్కిరోసిస్ అని పిలుస్తారు. ఫలకాలు ధమనులను గట్టిపరచడంతో రక్తం గడ్డకట్టే ప్రమాదం ఎక్కువవుతుంది. రక్తం గడ్డకట్టడం లేదా ఫలకం ధమనిని పూర్తిగా మూసివేస్తే గుండె కండరాలకు రక్తప్రవాహం ఆగిపోతుంది. దీంతో కండరాలు ఆక్సిజన్, పోషకాలు కోల్పోయి వాటిలో కొంత భాగం దెబ్బతిని లేదా నాశనం అవుతుంది. ఈ పరిస్థితినే మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్ (MI) లేదా గుండెపోటు అంటారు.
నిశ్శబ్ద గుండెపోటు సమయంలో గుండెలో గుర్తించబడని మచ్చలు (scarring) ఏర్పడి గుండె పనితీరుకు, హృదయ స్పందనలకు నష్టం కలిగించవచ్చు. చికిత్స లేకుండా వదిలేస్తే గుండె రక్తప్రవాహం మరింతగా దెబ్బతిని, దీని ప్రభావం తీవ్రమవుతుంది.
నిశ్శబ్ద గుండెపోటుకు లక్షణాలు ఉండవని భావించడం తప్పు. లక్షణాలు ఉంటాయి, అయితే అవి తేలికపాటి, క్లుప్తంగా ఉండటం వల్ల చాలామంది వాటిని పట్టించుకోరు. అజీర్ణం, కండరాల నొప్పి వంటి లక్షణాలు సాధారణంగా కనిపిస్తాయి. వీటి అసలు కారణం గుండెకు రక్తప్రవాహం తగ్గడమే. గుండెపోటు సమయంలో వికారం, అధిక చెమటలు కూడా రావచ్చు.
కింది లక్షణాల్లో ఏవైనా ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కనిపించినప్పుడు వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు:
– ఛాతీ మధ్యలో కొన్ని నిమిషాలు లేదా అడపాదడపా వచ్చే అసౌకర్యం (వెళ్లి వెళ్లి తిరిగి రావడం). ఇది ఒత్తిడి, పిండి వేయుట లేదా నొప్పిగా అనిపించవచ్చు.
– చేతులు, మెడ, వీపు, దవడ లేదా కడుపు వంటి ఇతర భాగాల్లో అసౌకర్యం.
– అసౌకర్యానికి ముందు లేదా అసౌకర్య సమయంలో శ్వాస ఆడకపోవడం.
– చెమటలు పట్టడం, వికారం, తలతిరుగుడు వంటి అనుభూతులు.
నివారణ చర్యల్లో భాగంగా ధమనుల్లో అడ్డంకులను గుర్తించేందుకు క్రమం తప్పకుండా ఆరోగ్య పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. ఆహారం, జీవనశైలిలో మార్పులు చేసి మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు, అధిక కొలెస్ట్రాల్, ఊబకాయం, ధూమపానాన్ని నియంత్రించాలి. అధిక రక్తపోటును తగ్గించడానికి లేదా నియంత్రించడానికి డైటరీ Approaches తో స్టాప్ హైపెర్టెన్షన్ (DASH) ఆహార ప్రణాళికను అనుసరించడం మంచిది.
రోజుకు కనీసం 20 నిమిషాలు వ్యాయామం చేయడం, అధిక బరువును తగ్గించడం, శారీరకంగా చురుకుగా ఉండడం ద్వారా గుండె ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచవచ్చని వైద్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
