రాయలసీమ న్యూస్, నంద్యాల:

జాతీయ రహదారుల విస్తరణ పేరుతో విధ్వంసం

వేల చెట్లు నరికివేత..

ఉమ్మడి జిల్లాలో జాతీయ రహదారుల విస్తరణ పేరిట భారీ స్థాయిలో చెట్ల నరికివేత జరుగుతున్నా, పర్యావరణ చట్టాల ప్రకారం చేపట్టాల్సిన పునర్వనీకరణ చర్యలు అమలుకావడం లేదు. అశోక చక్రవర్తి కాలం నాటి చరిత్రలో రోడ్ల వెంట చెట్లు నాటించి నీడ, పండ్లు, ఉపాధి కల్పించిన ఉదాహరణలు ఉన్నా, ప్రస్తుతం కోట్ల రూపాయలు వెచ్చించి నిర్మిస్తున్న రహదారుల వెంట పచ్చదనం కనుమరుగైపోతోంది.

పర్యావరణ చట్టం ప్రకారం ఒక చెట్టును తొలగిస్తే రెండు మొక్కలు నాటాలి. నష్టపోయిన పచ్చదనం కంటే 30 శాతం అదనంగా పెంచాల్సి ఉంటుంది. అలాగే నష్టపోయిన అటవీ భూమికి సమాంతరంగా అంతే స్థాయిలో ఇతర ప్రాంతాల్లో భూమిని ప్రభుత్వం కేటాయించాలి. అయితే ఉమ్మడి జిల్లాలో ఈ నిబంధనలు ఎక్కడా అమలుకావడం లేదని స్థానికులు, పర్యావరణ కార్యకర్తలు ఆరోపిస్తున్నారు. కొన్ని రహదారులకు సంబంధించి నష్టపోయిన భూములకు ఇప్పటికీ ప్రత్యామ్నాయ స్థలాలు కేటాయించకపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.

కర్నూలు-గుంటూరు 340 (సీ) జాతీయ రహదారి 66.115 కి.మీ మేర విస్తరించి ఉంది. రూ.1,178 కోట్ల వ్యయంతో నిర్మించిన ఈ మార్గంలో 760 చెట్లను నరికివేశారు. కర్నూలు నుంచి బైర్లూటి వరకు బ్రిటీషు హయాంలో నాటి పెంచిన భారీ వృక్షాలు నేలమట్టమయ్యాయి. పచ్చదనం-పరిశుభ్రత, నీరు-మీరు, పచ్చతోరణం వంటి పథకాల కింద నాటిన సుమారు రెండు వేల మొక్కలు ప్రస్తుతం కనిపించకపోవడం గమనార్హం.

కల్వకుర్తి-జమ్మలమడుగు జాతీయ రహదారి (167కే) నిర్మాణ పనులను రూ.751 కోట్లతో చేపట్టారు. ఈ రహదారి కోసం కల్వకుర్తి-నంద్యాల మార్గంలో 3,700 చెట్లు, నంద్యాల-నొస్సం మధ్య 1,000 చెట్లను తొలగించారు. జిల్లాలో 132 కి.మీ మేర విస్తరించిన ఈ మార్గం వెంట బ్రిటీష్ హయాంలో నాటి పెంచిన చింత, వేప, నేరేడు తదితర మహా వృక్షాలు నరికి పడేశారు. కొత్త మార్గం పనులు చివరి దశకు చేరుకున్నా, ఇప్పటివరకు ఒక్క మొక్కను కూడా నాటకపోవడం విమర్శలకు దారితీస్తోంది.

సోమయాజులపల్లె-డోన్ 340బీ జాతీయ రహదారిని రూ.650 కోట్లతో 54 కి.మీ పొడవునా నిర్మించారు. నాలుగు వరుసల రహదారి పనులలో భాగంగా పెద్దఎత్తున చెట్లను నరికివేశారు. సుమారు 850 భారీ చెట్లను నేలకూల్చినట్లు ఆర్‌అండ్‌బీ శాఖ అధికారులు చెబుతున్నారు. పనులు పూర్తయ్యాక వాహనదారుల నుంచి టోల్ వసూలు చేస్తున్నప్పటికీ, రహదారి వెంట ఒక్క మొక్కను కూడా నాటకపోవడం స్థానికుల ఆగ్రహానికి కారణమైంది.

బళ్లారి-రాయచూరు జాతీయ రహదారిని రూ.227 కోట్లతో 58 కి.మీ మేర నిర్మించారు. ఈ రహదారి వెంట గతంలో సామాజిక వనాల అభివృద్ధి కింద కానుగ, సుంకేసుల, వేప మొక్కలను నాటారు. అటవీ శాఖ సంరక్షణలో ఉన్న వెయ్యికిపైగా చెట్లను ఈ విస్తరణలో తొలగించారు.

కర్నూలు-చిత్తూరు (ఎన్‌హెచ్‌-40) మార్గాన్ని 2017లో నాలుగు వరుసలుగా విస్తరించారు. ఈ మార్గం వెంట ఐదు వేల చెట్లను తొలగించినట్లు లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి. ప్రత్యేకించి పాణ్యం మండలం తమ్మరాజుపల్లె ఘాట్ ప్రాంతంలో అటవీ శాఖకు చెందిన వందలాది మొక్కలను నరికివేయడంతో అక్కడి 20 ఎకరాల టేకు ప్లాంటేషన్ దెబ్బతింది.

బెంగళూరు-హైదరాబాద్ (ఎన్‌హెచ్‌-44) రహదారిని ఏళ్ల కిందటే అభివృద్ధి చేశారు. ఈ పనుల సమయంలో డోన్, ప్యాపిలి, ఉలిందకొండ, చిన్నటేకూరు తదితర ప్రాంతాల్లోని ఉద్యానవన చెట్లను తొలగించారు. మొత్తం మీద జాతీయ రహదారుల విస్తరణతో పచ్చని కళ కోల్పోతున్న మార్గాలకు, చట్టపరంగా తప్పనిసరి అయిన పునర్వనీకరణ ఇంకా దూరంగానే ఉన్నదనే చిత్రమిది.