పాకిస్థాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్‌ (PoK)లో ఇప్పటికే ఆందోళనలతో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న సమయంలో, పాకిస్థాన్‌లోనే అతిపెద్ద ఖనిజ వనరుల ప్రాంతమైన బలూచిస్థాన్‌ నుంచి వచ్చిన తాజా ప్రకటన ఆ దేశానికి మరో పెద్ద సవాలుగా మారింది. ‘రిపబ్లిక్ ఆఫ్ బలూచిస్థాన్‌’ పేరుతో కొనసాగుతున్న బలూచ్ ఉద్యమం ఆగస్టు 11న బలూచిస్థాన్‌ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవంగా ప్రకటిస్తూ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న బలూచ్ ప్రజలందరూ ఈ రోజును ఘనంగా జరుపుకోవాలని పిలుపునిచ్చింది. అంతర్జాతీయ సమాజం బలూచిస్థాన్‌‌ను ఒక స్వతంత్ర, సార్వభౌమ దేశంగా గుర్తించాలని కూడా ఈ సమూహం డిమాండ్ చేస్తోంది.

కొద్ది వారాల క్రితమే ఇదే బలూచ్ సమూహం పాకిస్థాన్‌ నుంచి తమకు స్వాతంత్ర్యం లభించిందని ప్రకటించింది. పాకిస్థాన్‌ ప్రభుత్వం ఈ ప్రకటనను అంగీకరించకపోయినా, అంతర్జాతీయ వేదికలపై బలూచిస్థాన్‌ ఇప్పటికీ పాకిస్థాన్‌లో భాగంగానే పరిగణించబడుతున్నా, బలూచ్ నాయకులు, కార్యకర్తలు మాత్రం తాము ఎన్నడూ పాకిస్థాన్‌లో భాగం కాదని స్పష్టం చేస్తున్నారు.

బలూచ్ ఉద్యమ నాయకుడు మీర్ యార్ బలోచ్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న బలూచ్ ప్రజలు ఆగస్టు 11న తమ ఇళ్లు, దుకాణాలు, విద్యాసంస్థలు, బహిరంగ ప్రదేశాలపై స్వతంత్ర బలూచిస్థాన్‌ జెండాను ఎగురవేయాలని కోరారు. ఈ తేదీ ఎంపిక వెనుక చారిత్రాత్మక నేపథ్యాన్ని కూడా బలూచ్ ప్రతినిధులు వివరిస్తున్నారు.

1947 ఆగస్టు 11న బ్రిటిష్ పాలన ముగియడానికి ముందు, అప్పటి ‘కలాత్’ సంస్థానం (ప్రస్తుత బలూచిస్థాన్‌ ప్రాంతం) తనను తాను స్వతంత్ర దేశంగా ప్రకటించుకుంది. ఆ సమయంలో పాకిస్థాన్‌ కూడా ఈ స్వాతంత్ర్యాన్ని అంగీకరించిందని, అయితే అనంతరం మోసపూరితంగా సైనిక బలగాలను వినియోగించి బలూచిస్థాన్‌‌ను తమ దేశంలో కలిపేసుకుందని ‘రిపబ్లిక్ ఆఫ్ బలూచిస్థాన్‌’ ఆరోపిస్తోంది. నాటి ఈ స్వాతంత్ర్య ప్రకటన వార్తను The New York Times, All India Radio వంటి సంస్థలు ప్రసారం చేశాయని, ఆ చారిత్రాత్మక సంఘటన ఆధారంగానే ప్రతీ ఏటా ఆగస్టు 11ను స్వాతంత్ర్య దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నట్లు బలూచ్ నాయకులు పేర్కొంటున్నారు.

ఫిబ్రవరి 8, 2026న బలూచిస్థాన్‌ నాయకుడు మీర్ యార్ బలోచ్ తమ మధ్యంతర రాజ్యాంగాన్ని అధికారికంగా విడుదల చేశారు. పాకిస్థాన్‌ సైన్యం చేతిలో దారుణ చిత్రహింసలకు గురై ప్రాణాలు కోల్పోయిన లక్షలాది మంది అమరుల రక్తంతో ఈ రాజ్యాంగం లిఖించబడిందని ఆయన తెలిపారు. ఈ రాజ్యాంగం బలూచిస్థాన్‌ను లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య గణతంత్ర దేశంగా నిర్వచిస్తోంది. రాజ్యాంగంలోని మొదటి పంక్తి మతాన్ని, రాజకీయాన్ని వేరు చేస్తుందని బలూచ్ ప్రతినిధులు చెబుతున్నారు.

పాకిస్థాన్‌లో మైనార్టీలపై దాడులు జరుగుతున్న నేపథ్యంలో, బలూచిస్థాన్‌ రాజ్యాంగం హిందూ, సిక్కు, క్రైస్తవ సమాజాలకు పూర్తి భద్రత, సమానత్వాన్ని హామీ ఇస్తుందని బలూచ్ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. ఈ చార్టర్‌ను ప్రపంచవ్యాప్తంగా 11 ముఖ్య భాషల్లోకి అనువదించారు. వీటిలో హిందీ, మరాఠీ, గుజరాతీ, పంజాబీ భాషలు కూడా ఉన్నాయి.

బలూచ్ ప్రతినిధులు పాకిస్థాన్‌ ఉనికిలో ఉన్నంతకాలం ఈ ప్రాంతంలో శాంతి, అభివృద్ధి సాధ్యం కాదని ఆరోపిస్తున్నారు. విభజన తర్వాత ఈ ప్రాంతంలో ఉగ్రవాదం, ఆర్థిక అస్థిరత పెరగడానికి పాకిస్థాన్‌ విధానాలే కారణమని వారు విమర్శిస్తున్నారు. కాశ్మీర్‌ వివాదం, 1948 మార్చిలో బలూచిస్థాన్‌‌పై జరిగిన సైనిక చర్య, 1971లో తూర్పు పాకిస్థాన్‌ (ప్రస్తుత బంగ్లాదేశ్‌) విడిపోవడం, Soviet-Afghan యుద్ధం, 1998లో Chagai అణు పరీక్షలు వంటి సంఘటనలన్నీ ప్రాంతీయ అస్థిరతకు దారితీశాయని బలూచ్ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి.

ప్రస్తుతం పాకిస్థాన్‌ ఆగస్టు 14న, భారత్‌ ఆగస్టు 15న స్వాతంత్ర్య దినోత్సవాలను జరుపుకుంటున్నాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి లేదా ఇతర అంతర్జాతీయ సంస్థలు ఇప్పటివరకు బలూచిస్థాన్‌‌ను ప్రత్యేక దేశంగా అధికారికంగా గుర్తించకపోయినా, ఆగస్టు 11ను స్వాతంత్ర్య దినోత్సవంగా ప్రకటించడం ద్వారా బలూచ్ నాయకులు తమ పోరాటాన్ని అంతర్జాతీయ వేదికపైకి మరింత బలంగా తీసుకెళ్లే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.