భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ వినియోగదారుల అవగాహన కార్యక్రమం ‘ఆర్‌బీఐ చెపుతోంది’లో భాగంగా, ఖాతాదారు మరణించిన తర్వాత బ్యాంకు ఖాతాల్లో ఉన్న డిపాజిట్ల క్లెయిమ్‌ ప్రక్రియను సులభతరం చేసిన విషయాన్ని వివరించింది. నిర్ణీత కాలపరిమితిలో క్లెయిమ్‌లను పరిష్కరించేలా మార్గదర్శకాలు అమల్లో ఉన్నాయని ఆర్‌బీఐ స్పష్టం చేసింది.

ఖాతాదారు మరణించిన సందర్భంలో, ఆ ఖాతాలకు సంబంధించిన హక్కుదారులు లేదా వారసులు బ్యాంకు వద్ద క్లెయిమ్‌ చేయాల్సి ఉంటుంది. ఈ ప్రక్రియను మరింత సులభం చేయడానికి, బ్యాంకులు మూడు సులభమైన దశల ద్వారా క్లెయిమ్‌లను స్వీకరించి, పరిష్కరించే విధానం అమలు చేస్తున్నాయి.

ఆర్‌బీఐ వివరాల ప్రకారం, ఖాతాదారు మరణించిన తర్వాత డిపాజిట్ల క్లెయిమ్‌ కోసం వినియోగదారులు అనుసరించాల్సిన మూడు దశలు ఇవి:

మొదటిగా, సంబంధిత బ్యాంకు శాఖను ప్రత్యక్షంగా సందర్శించడం లేదా ఆ బ్యాంకు వెబ్‌సైట్‌ను చూడడం ద్వారా క్లెయిమ్‌ ప్రక్రియపై సమాచారం పొందాలి. రెండవ దశలో, బ్యాంకు అందించే క్లెయిమ్‌ ఫారమ్‌ను పూర్తిగా పూరించాలి. మూడవ దశలో, అవసరమైన అన్ని పత్రాలను జతచేసి, పూరించిన ఫారమ్‌ను బ్యాంకు శాఖకు సమర్పించాలి.

ఈ విధంగా సమర్పించిన క్లెయిమ్‌లను బ్యాంకులు 15 క్యాలెండర్‌ రోజులలోపు పరిష్కరించాల్సి ఉంటుందని ఆర్‌బీఐ సూచించింది. నిర్ణీత కాలపరిమితిలో క్లెయిమ్‌ పరిష్కారం జరిగేలా బ్యాంకులు చర్యలు తీసుకుంటున్నాయని తెలిపింది.

ఖాతాలో నామినీ లేదా నామినీలు నమోదు చేయబడినట్లయితే, క్లెయిమ్‌ ప్రక్రియ మరింత వేగంగా, సులభంగా పూర్తవుతుందని ఆర్‌బీఐ పేర్కొంది. నామినీ వివరాలు స్పష్టంగా, తాజాగా ఉండటం వల్ల బ్యాంకులు హక్కుదారులను త్వరగా గుర్తించి, డిపాజిట్లను విడుదల చేయగలుగుతాయని సూచించింది.

తమ మరణానంతరం ఆప్తులకు క్లెయిమ్‌ ప్రక్రియలో ఇబ్బందులు తలెత్తకుండా ఉండేందుకు, ప్రతి ఖాతాదారుడు తన బ్యాంకు ఖాతాలో నామినీ లేదా నామినీలను తప్పనిసరిగా నమోదు చేయాలని ఆర్‌బీఐ సూచిస్తోంది. ఇప్పటికే ఖాతాలు ఉన్నవారు కూడా, అవసరమైతే నామినీ వివరాలను నవీకరించుకోవాలని సూచించింది.

వినియోగదారుల హక్కులను రక్షించడం, బ్యాంకింగ్ సేవలపై అవగాహన పెంచడం ఆర్‌బీఐ ముఖ్య లక్ష్యాలలో ఒకటిగా పేర్కొంటోంది. ‘ఆర్‌బీఐ చెపుతోంది – విషయాలు తెలుసుకోండి, జాగరూకంగా ఉండండి’ అనే నినాదంతో, బ్యాంకింగ్ నియమాలు, వినియోగదారుల హక్కులపై సమాచారం అందిస్తోంది.

ఖాతాదారు మరణానంతర క్లెయిమ్‌ ప్రక్రియ, ఇతర వినియోగదారుల హక్కులపై మరింత సమాచారం కోసం వినియోగదారులు ఆర్‌బీఐ ప్రత్యేక వెబ్‌సైట్‌ rbikehtahai.rbi.org.in లోని తెలుగు పేజీని సందర్శించవచ్చని ఆర్‌బీఐ సూచించింది.