రాయలసీమ న్యూస్: ఆంధ్రప్రదేశ్లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియ సెప్టెంబర్లోనే ప్రారంభమయ్యే అవకాశాల నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం ముందస్తు వ్యూహాలను అమలు చేస్తోంది. ముందుగా మున్సిపల్ ఎన్నికలు నిర్వహించి, అనంతరం జడ్పీటీసీ–ఎంపీటీసీ, చివరగా గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికలు జరపాలన్నదే ప్రభుత్వ ప్రాథమిక ప్రణాళికగా రాజకీయ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ఇందులో భాగంగా జూలై 27 నుంచి 45 రోజుల పాటు ఇంటింటి ప్రచారం నిర్వహించాలని ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు తెలుగుదేశం పార్టీ ఎమ్మెల్యేలకు ఆదేశాలు జారీ చేశారు. కూటమి ప్రభుత్వ అభివృద్ధి, సంక్షేమ కార్యక్రమాలను ప్రజలకు వివరించడం, ప్రతిపక్ష ప్రచారాన్ని ఖండించడం, బూత్ స్థాయిలో పార్టీ యంత్రాంగాన్ని పటిష్ఠం చేయడం ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యాలని పార్టీ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి.
మరోవైపు, స్థానిక ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ జారీని నిలిపివేయాలంటూ వైఎస్సార్సీపీ ఇప్పటికే హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. ఓటర్ల జాబితా సవరణ పూర్తికాకుండా ఎన్నికలు నిర్వహించడం సరికాదన్నదే ఆ పార్టీ ప్రధాన వాదన. ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (ఎస్ఐఆర్) ప్రక్రియలో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సుమారు 44 లక్షల ఓట్లు తొలగించగా, తుది ఓటర్ల జాబితా అక్టోబర్ 3న వెలువడనుంది. అలాంటప్పుడు పాత జాబితాతోనే ఎన్నికలు జరపాలనుకోవడంలో ఆంతర్యమేమిటని వైఎస్సార్సీపీ అధ్యక్షుడు జగన్మోహన్ రెడ్డి ప్రశ్నిస్తున్నట్లు పార్టీ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. తొలగించిన ఓట్లలో అర్హులైన పేద, బలహీన వర్గాల ఓటర్లు కూడా ఉన్నారన్న ఫిర్యాదులను పార్టీ క్షేత్రస్థాయి నుంచి సేకరిస్తోందని, అవసరమైతే వాటిని కోర్టు ముందు ఉంచుతామని ఆ వర్గాలు అంటున్నాయి. బీసీ రిజర్వేషన్లపై వ్యాజ్యం పెండింగ్లో ఉండగా ఎన్నికల తొందర ఎందుకన్న అంశాన్ని కూడా పార్టీ బలంగా ముందుకు తెస్తోంది.
ఈ వివాదంలో ఒక రాజకీయ వైచిత్రి కూడా చర్చనీయాంశమైంది. బిహార్లో ఇదే తరహా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ విషయంలో తెలుగుదేశం పార్టీ స్వయంగా ఆందోళన వ్యక్తం చేసి, సవరణ ప్రక్రియ స్వరూపాన్ని స్పష్టం చేయాలని కేంద్ర ఎన్నికల సంఘాన్ని కోరింది. అక్కడ అభ్యంతరం తెలిపిన పార్టీ, రాష్ట్రంలో అదే ప్రక్రియ తుది జాబితా రాకముందే స్థానిక ఎన్నికలకు సిద్ధమవుతుండడంపై ప్రతిపక్షం ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది.
అయితే రాజకీయ విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ప్రకటనల స్థాయిలో మాటల యుద్ధం ఎంత తీవ్రంగా కనిపిస్తున్నా — క్షేత్రస్థాయిలో ఈ ఎన్నికలు త్వరగా రావాలన్న ఆసక్తి రెండు ప్రధాన పార్టీల్లోనూ కనిపించడం లేదన్నదే వాస్తవ చిత్రం. ఇందుకు కారణాలు రెండు పార్టీల అంతర్గత పరిస్థితుల్లోనూ, రాష్ట్ర ఆర్థిక వాతావరణంలోనూ దాగి ఉన్నాయని వారు విశ్లేషిస్తున్నారు.
వైఎస్సార్సీపీ విషయానికొస్తే — 2024 సాధారణ ఎన్నికల ఓటమి అనంతరం పార్టీ క్యాడర్ నైతిక స్థైర్యం ఇంకా పూర్తిగా కోలుకోలేదని రాజకీయ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. టీవీ చర్చల్లో, సోషల్ మీడియా వేదికలపై చురుగ్గా కనిపించే పరిమిత సంఖ్యలో నేతలను మినహాయిస్తే, జిల్లాల స్థాయిలో క్యాడర్ను సమీకరించి నడిపించగల నాయకత్వ శ్రేణి బలహీనపడిందన్న అభిప్రాయం పార్టీ లోపలి వర్గాల్లోనే వినిపిస్తోంది. అంతకుమించి — స్థానిక ఎన్నికల ఖర్చు భారం ప్రధానంగా నియోజకవర్గ ఇన్ఛార్జిల భుజాలపైనే పడుతుంది. అధికారం లేని దశలో, గెలుపుపై స్పష్టమైన భరోసా లేని పరిస్థితుల్లో సొంత నిధులు వెచ్చించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్న ఇన్ఛార్జిల సంఖ్య పరిమితమేనని ఆ పార్టీ వర్గాలే అంగీకరిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఎస్ఐఆర్ అభ్యంతరాలు న్యాయబద్ధమైనవే అయినప్పటికీ, అవి ఎన్నికల వాయిదాకు కూడా ఉపయోగపడతాయన్న వ్యాఖ్యానం రాజకీయ వర్గాల్లో వినిపిస్తోంది.
అధికార తెలుగుదేశం పార్టీ పరిస్థితి కూడా భిన్నంగా లేదన్నది విశ్లేషకుల మాట. 2024 సాధారణ ఎన్నికల్లో నియోజకవర్గాల వారీగా భారీ మొత్తాలు వెచ్చించిన ఎమ్మెల్యేలు, ఆ పెట్టుబడిని ఇంకా పూర్తిగా రాబట్టుకోలేదన్న చర్చ పార్టీ అంతర్గత వర్గాల్లో వినిపిస్తోంది. శాసనసభ ఎన్నికల ఖర్చు ఏ స్థాయికి చేరిందో ప్రొద్దుటూరు మాజీ ఎమ్మెల్యే రాచమల్లు శివ ప్రసాద్ రెడ్డి ఇటీవలి ఇంటర్వ్యూ వ్యాఖ్యలే వెల్లడిస్తాయి — ఒక్క ఎన్నికకు రూ.55 కోట్ల వరకు ఖర్చయినట్లు ఆయన బహిరంగంగానే పేర్కొన్నారు. ఎన్నికల సంఘం నిర్దేశించిన చట్టబద్ధ వ్యయ పరిమితి రూ.40 లక్షలు మాత్రమే కావడం గమనార్హం. ఏడాదిన్నర తిరగకముందే సర్పంచ్, ఎంపీటీసీ, జడ్పీటీసీ, మున్సిపల్ ఎన్నికల రూపంలో మరో విడత ఖర్చుకు సిద్ధపడాలంటే అధికార పార్టీ ఎమ్మెల్యేలు కూడా వెనుకంజ వేస్తున్నారని రాజకీయ వర్గాలు అంటున్నాయి. శాసనసభ స్థాయిలో పాతుకుపోయిన ఈ ఖర్చు సంస్కృతి ఇప్పుడు స్థానిక ఎన్నికల స్థాయికీ విస్తరించడంతో, గ్రామస్థాయి పోటీ కూడా లక్షల్లో ఖర్చు డిమాండ్ చేస్తోందన్నది క్షేత్రస్థాయి పరిశీలన.
ఈ మొత్తం సమీకరణం వెనుక మరో కీలక ఆర్థిక వాస్తవం ఉందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు — రాష్ట్ర ఎన్నికల ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రధాన ఇంధనమైన రియల్ ఎస్టేట్ రంగం తీవ్ర మందగమనంలో ఉంది. దేశంలోని తొమ్మిది ప్రధాన నగరాల్లో 2026 తొలి త్రైమాసికంలో గృహ విక్రయాలు సుమారు 13 శాతం క్షీణించి, దాదాపు నాలుగున్నరేళ్లలో తొలిసారిగా లక్ష యూనిట్ల దిగువకు పడిపోయాయి. హైదరాబాద్లో ప్రాపర్టీ రిజిస్ట్రేషన్లు ఏడాది వ్యవధిలో 14 శాతం తగ్గగా, తెలంగాణ రిజిస్ట్రేషన్ ఆదాయం కూడా క్షీణబాటలో ఉంది. భూ లావాదేవీలు స్తంభించిన ఈ వాతావరణంలో, ఎన్నికల వేళ సంప్రదాయంగా చేతులు మారే నగదు ప్రవాహానికి మూలమే ఎండిపోయిందని, ఖర్చు భరించే స్తోమత నేతల వద్దా, వారికి అండగా నిలిచే వ్యాపార వర్గాల వద్దా కొరవడిందని ఆ వర్గాలు విశ్లేషిస్తున్నాయి.
రాజ్యాంగపరంగా చూస్తే ఈ జాప్యానికి భారీ మూల్యమే ఉంది. ఎన్నికైన పాలకవర్గాలు ఉన్న పంచాయతీలకే కేంద్ర ఆర్థిక సంఘం నిధులు విడుదలవుతాయన్నది 15వ ఆర్థిక సంఘం స్పష్టమైన షరతు. పొరుగు రాష్ట్రం కర్ణాటకలో జిల్లా, తాలూకా పంచాయతీ ఎన్నికలు జరగకపోవడంతో 2022 నుంచి ఆ సంస్థలకు కేంద్ర గ్రాంట్లు నిలిచిపోయి తీవ్ర ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్న ఉదాహరణ కళ్లముందే ఉంది. అయితే కేంద్రంలో ఎన్డీయే ప్రభుత్వంలో తెలుగుదేశం పార్టీ కీలక భాగస్వామిగా ఉన్నందున, పంచాయతీరాజ్, గ్రామీణాభివృద్ధి నిధుల విషయంలో రాష్ట్రానికి ఢిల్లీ నుంచి సానుకూలత లభించే వెసులుబాటు ఉందన్న అంచనా రాజకీయ వర్గాల్లో ఉంది. ఎన్నికల ముహూర్తాన్ని క్యాడర్ సన్నద్ధత, పథకాల ప్రభావం అనుకూలంగా ఉన్న సమయానికి నిర్ణయించుకునే వెసులుబాటు కూడా అధికార పక్షానికే ఉంటుందని వారు గుర్తు చేస్తున్నారు.
ఈ రాజకీయ లెక్కల మధ్య అసలు మూల్యం చెల్లిస్తున్నది మాత్రం గ్రామాలేనన్న ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. 2021లో జరిగిన పంచాయతీ, మున్సిపల్ ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పడిన పాలకవర్గాల పదవీకాలం ముగిసిన చోట్ల ప్రస్తుతం ప్రత్యేకాధికారుల పాలన కొనసాగుతోంది. వార్డు సభ్యుడిని నిలదీసినట్లు అధికారిని సామాన్యుడు నిలదీయలేడు. తాగునీరు, పారిశుద్ధ్యం, వీధి దీపాలు, అంతర్గత రహదారుల వంటి రోజువారీ అవసరాలపై జవాబుదారీతనం కొరవడుతోందని, అభివృద్ధి పనుల ప్రతిపాదనలు, నిధుల వినియోగం ఫైళ్లకే పరిమితమవుతున్నాయని క్షేత్రస్థాయి నుంచి ఫిర్యాదులు వినిపిస్తున్నాయి. రాజ్యాంగంలోని 73, 74వ సవరణలు కల్పించిన స్థానిక స్వపరిపాలన హక్కు రాజకీయ లెక్కల మధ్య నలుగుతోందన్న అభిప్రాయం రాయలసీమ రాజకీయ వర్గాల్లో బలంగా వినిపిస్తోంది.
ఎస్ఐఆర్ వివాదం, హైకోర్టు విచారణ, బీసీ రిజర్వేషన్ల వ్యాజ్యం ఏ దిశగా సాగినా — పార్టీల అంతర్గత సన్నద్ధత, నేతల ఆర్థిక స్తోమత, మార్కెట్లో నగదు లభ్యత కుదుటపడే వరకు స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నగారా నిజంగా ఎప్పుడు మోగుతుందన్న ప్రశ్నకు స్పష్టమైన సమాధానం ప్రస్తుతానికి కనిపించడం లేదని రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
