దక్షిణ పసిఫిక్‌ మహాసముద్రంలోని అణ్వస్త్ర రహిత మండలంలో చైనా దీర్ఘ శ్రేణి బాలిస్టిక్‌ క్షిపణి పరీక్ష నిర్వహించింది. అణుశక్తి జలాంతర్గామి నుంచి సోమవారం ఈ ప్రయోగం జరిపినట్లు అధికారిక సమాచారం వెల్లడైంది. అణ్వస్త్ర రహిత ప్రాంతంలో ఈ తరహా సైనిక చర్యలు చేపట్టడం పలు ప్రాంతీయ దేశాల్లో ఆందోళనకు దారితీసింది.

ఈ పరీక్షపై ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్‌ ప్రభుత్వాలు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. ప్రాంతీయ భద్రత, స్థిరత్వంపై దీని ప్రభావం ఎలా ఉంటుందన్న అంశంపై రెండు దేశాలు ప్రశ్నలు లేవనెత్తాయి. అయితే, ఈ ప్రయోగం తమ సైనిక వార్షిక శిక్షణ కార్యక్రమంలో భాగమేనని చైనా స్పష్టం చేసింది.

అంతర్జాతీయ చట్టాలు, నిబంధనలకు అనుగుణంగానే ఈ పరీక్ష నిర్వహించామని చైనా అధికార ప్రతినిధులు తెలిపారు. ఏ దేశాన్నీ, ఏ లక్ష్యాన్నీ ఉద్దేశించి ఈ ప్రయోగం చేయలేదని పేర్కొన్నారు. అసలు అణు వార్‌హెడ్‌ స్థానంలో డమ్మీ వార్‌హెడ్‌ను ఉపయోగించినట్లు వెల్లడించారు. ఇదే తరహా పరీక్షను రెండేళ్ల క్రితం కూడా నిర్వహించినట్లు చైనా గుర్తుచేసింది.

దక్షిణ పసిఫిక్‌ ప్రాంతం 1986 రారోటోంగా ఒప్పందం ప్రకారం అణ్వస్త్ర రహిత మండలంగా ప్రకటించబడింది. ఈ ఒప్పందం కింద ఆ ప్రాంతంలో అణ్వాయుధ పరీక్షలు, వినియోగం నిషేధించబడ్డాయి. చైనా 1987లో ఈ ఒప్పందానికి మద్దతు తెలిపి, ఆ ప్రాంతంలో అణ్వాయుధాలను పరీక్షించబోమని, ఒప్పంద దేశాలను అణ్వాయుధాలతో బెదిరించబోమని హామీ ఇచ్చింది.

ఇలాంటి కార్యకలాపాలపై తాము చాలా కాలంగా ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నప్పటికీ, సమాచారం ఇచ్చిన గంటల వ్యవధిలోనే చైనా ఈ పరీక్ష నిర్వహించిందని న్యూజిలాండ్‌ విదేశాంగ మంత్రి విన్స్టన్ పీటర్స్ వ్యాఖ్యానించారు. ముందస్తు సమాచారం, సంప్రదింపుల విషయంలో చైనా వైఖరిపై ఆయన అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు.

ఈ ప్రయోగం ప్రాంతీయ స్థిరత్వానికి భంగం కలిగించే చర్యగా ఆస్ట్రేలియా విదేశాంగ మంత్రి పెన్నా వన్గ్ అభివర్ణించారు. అణ్వస్త్ర రహిత మండలంలో ఈ తరహా క్షిపణి పరీక్షలు ఇతర దేశాలకు తప్పు సందేశం పంపే అవకాశం ఉందని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు.

దక్షిణ పసిఫిక్‌ ప్రాంతంలో అణ్వస్త్ర రహిత వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలనే అవసరం నేపథ్యంలో చైనా తాజా చర్య అంతర్జాతీయ వేదికపై చర్చనీయాంశంగా మారింది. రారోటోంగా ఒప్పందం ఆత్మను దెబ్బతీసేలా ఈ పరీక్ష ఉందని విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. మరోవైపు, చైనా మాత్రం తన చర్యలు అంతర్జాతీయ నిబంధనలకు లోబడి ఉన్నాయని, సైనిక శిక్షణలో భాగంగా మాత్రమే ఈ పరీక్ష నిర్వహించామని పునరుద్ఘాటిస్తోంది.