రాయలసీమ న్యూస్, ఇంటర్నేషనల్ డెస్క్: అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య చర్చల ప్రక్రియ మరలా పునఃప్రారంభమవుతున్న సమయంలో పాకిస్థాన్‌కు దౌత్యపరమైన ఎదురుదెబ్బ తగిలినట్లు అంతర్జాతీయ వర్గాలు విశ్లేషిస్తున్నాయి. ఇరాన్‌తో చర్చలకు శ్రీకారం చుట్టడానికి కారణమైన దేశాలపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు పాకిస్థాన్ మధ్యవర్తిత్వ పాత్రపై పెద్ద ఎత్తున అనుమానాలు రేకెత్తిస్తున్నాయి.
ఇరాన్‌తో చర్చల ప్రక్రియలో సౌదీ అరేబియా, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, ఖతార్ దేశాలు అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని ట్రంప్ సోమవారం వెల్లడించారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన ప్రసంగంలో పాకిస్థాన్ పేరును అసలు ప్రస్తావించకపోవడం గమనార్హంగా మారింది. ఇరాన్‌పై పెద్ద ఎత్తున సైనిక దాడికి దిగకుండా, చర్చల మార్గాన్ని ఎంచుకోవాలని సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, ఖతార్ దేశాలు అమెరికాను ప్రోత్సహించాయని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు.
హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడం, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమానికి సంబంధించిన సమస్యలకు పరిష్కారం కనుగొనడం ఈ చర్చల ప్రధాన లక్ష్యమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అయితే అమెరికాతో నేరుగా చర్చలు జరుగుతున్నాయన్న ట్రంప్ వాదనను ఇరాన్ తిరస్కరించింది. ప్రస్తుతం తమ చర్చలు హోర్ముజ్ జలసంధిలో నౌకల రాకపోకలపై కేవలం ఒమన్ దేశంతో మాత్రమే కొనసాగుతున్నాయని ఇరాన్ ప్రకటించింది.
జూన్ 2026లో అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య జరిగిన ఒప్పందం సమయంలో పాకిస్థాన్, ఖతార్‌లను అధికారిక మధ్యవర్తులుగా ప్రకటించారు. జూన్ 22న స్విట్జర్లాండ్‌లోని బర్గెన్‌స్టాక్‌లో జరిగిన ఉన్నత స్థాయి సమావేశంలో అమెరికా, ఇరాన్‌లతో పాటు ఖతార్, పాకిస్థాన్‌లు కూడా మధ్యవర్తులుగా పాల్గొన్నారు. ఆ సమయంలో అణు అంశాలు, ఆర్థిక ఆంక్షల ఎత్తివేతపై విస్తృత చర్చలు జరిగాయి.
ట్రంప్ తాజా వ్యాఖ్యలు గల్ఫ్ దేశాల ప్రాధాన్యం పెరిగినట్లు సూచిస్తున్నప్పటికీ, పాకిస్థాన్ పూర్తిగా బయటకు వెళ్లిపోయిందని మాత్రం స్పష్టంగా చెప్పలేమని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. దోహా, మస్కట్ నగరాలు ప్రస్తుతం చర్చలకు ప్రధాన కేంద్రాలుగా మారుతున్న నేపథ్యంలో పాకిస్థాన్ పాత్ర తెరవెనుక పరిమితమవుతుందా, లేక తదుపరి రౌండ్ చర్చల్లో మళ్లీ వెలుగులోకి వస్తుందా అన్నది అనిశ్చితంగా ఉంది.
పాకిస్థాన్ పాత్రపై అనుమానాలు వ్యక్తమవడానికి ఆ దేశ భౌగోళిక, వ్యూహాత్మక పరిస్థితులే కారణంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఒకవైపు ఇరాన్‌తో సరిహద్దు, మతపరమైన సంబంధాలు ఉండగా, మరోవైపు అమెరికా, సౌదీ అరేబియాలతో వ్యూహాత్మక సంబంధాలు కలిగి ఉంది. ఈ రెండు వర్గాల మధ్య సమతుల్యత పాటించడం పాకిస్థాన్‌కు సవాలుగా మారింది.
జూన్ నెలలో పాకిస్థాన్, ఖతార్‌ల పాత్రను మెచ్చుకున్న ట్రంప్, ఇప్పుడు పాకిస్థాన్‌ను పక్కన పెట్టినట్లు కనిపించడం ఆ దేశానికి దౌత్యపరమైన ఎదురుదెబ్బగా భావిస్తున్నారు. మరోవైపు సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, ఖతార్ దేశాలు ఈ సంక్షోభం వల్ల నేరుగా ప్రభావితమవుతున్నాయి. హోర్ముజ్ జలసంధిలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే గల్ఫ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, చమురు ఎగుమతులపై తీవ్ర ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. అందుకే అమెరికా–ఇరాన్‌ల మధ్య పూర్తిస్థాయి యుద్ధం రాకుండా ఈ దేశాలు చురుకుగా మధ్యవర్తిత్వం చేస్తూ, చర్చల మార్గాన్ని బలపరుస్తున్నాయి.
అమెరికా అధ్యక్షుడికి అత్యంత సన్నిహితంగా మెలుగుతున్నట్లు చెప్పుకునే పాకిస్థాన్ నాయకులకు ఈ పరిణామం నిజంగా పెద్ద షాక్‌గా మారిందని దౌత్య వర్గాలు వ్యాఖ్యానిస్తున్నాయి.
