ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సాగునీటి విస్తరణకు కీలకంగా భావిస్తున్న వెలిగొండ ప్రాజెక్టు నిర్మాణ స్వరూపం స్పష్టమవుతోంది. శ్రీశైలం డ్యామ్ బ్యాక్ వాటర్‌ను వినియోగించుకునేలా ఈ ప్రాజెక్టును రూపకల్పన చేశారు. నల్లమల అటవీ ప్రాంతం గుండా టన్నెల్స్ ద్వారా నీటిని తరలించి, పలు జిల్లాల్లోని ఎడారిబీడులను పచ్చని పంటచేల్లుగా మార్చే లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం ముందుకు సాగుతోంది.

ప్రాజెక్టు రూపకల్పన ప్రకారం, శ్రీశైలం డ్యామ్ బ్యాక్ వాటర్ నుంచి నీటిని సేకరించి, 19 కి.మీ. పొడవైన జంట సొరంగాల ద్వారా తరలిస్తారు. ఈ సొరంగాలు నల్లమల పర్వత శ్రేణిని ఛేదిస్తూ, కొత్తూరు గ్రామం సమీపంలో ముగుస్తాయి. అక్కడ నీరు ఫీడర్ కెనాల్‌లో కలుస్తుంది. ఈ ఫీడర్ కెనాల్ ద్వారా నీటిని మరింత దూరం పంపే విధంగా వ్యవస్థను రూపొందించారు.

కొత్తూరు వద్ద ఫీడర్ కెనాల్‌లో చేరిన నీరు, అక్కడి నుంచి 22 కి.మీ. పొడవైన కాలువ ద్వారా నల్లమలసాగర్‌కు చేరుతుంది. ఈ కాలువ నిర్మాణం ద్వారా నీటిని నియంత్రితంగా, అవసరానికి అనుగుణంగా సాగునీటి నిల్వకు తరలించే అవకాశం కలుగుతుంది. నల్లమలసాగర్‌లో నిల్వ అయ్యే నీటిని తరువాత వివిధ కాలువల ద్వారా వ్యవసాయ భూములకు పంపిణీ చేయనున్నారు.

వెలిగొండ ప్రాజెక్టు రూపకల్పనలో వరదకాలాన్ని ప్రత్యేకంగా దృష్టిలో పెట్టుకున్నారు. వరదలు వచ్చే రోజుల్లో శ్రీశైలం డ్యామ్ బ్యాక్ వాటర్‌లో చేరే అదనపు నీటిని సద్వినియోగం చేసేందుకు, ఈ ప్రాజెక్టును 43 టీఎంసీల నీటిని తరలించే సామర్థ్యంతో రూపొందించారు. ఈ సామర్థ్యం వల్ల వరదనీరు వృథా కాకుండా, సాగునీటి అవసరాలకు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంటుంది.

ప్రాజెక్టు పూర్తిగా అమలులోకి వచ్చిన తర్వాత ఉమ్మడి ప్రకాశం, నెల్లూరు, కడప జిల్లాల్లోని వ్యవసాయ భూములకు పెద్దఎత్తున లాభం చేకూరనుంది. మొత్తం 4.47 లక్షల ఎకరాల భూమికి వెలిగొండ ప్రాజెక్టు ద్వారా నీరు అందేలా ప్రణాళిక చేశారు. ఈ జిల్లాల్లోని రైతులు దీర్ఘకాలంగా ఎదురుచూస్తున్న సాగునీటి సమస్యకు ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా కొంతవరకు పరిష్కారం లభించే అవకాశం ఉందని అధికార వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.